| جلد دوم مفاتيح! |
| علي عسگري |
| شنبه ۱۶ آبان ۱۳۸۸ ساعت ۱۷:۴۰ |
چندي پيش از شبكه معارف صدا سخنان عالمانه حضرت آيتا... جوادي آملي را گوش ميدادم و مثل هميشه مجذوب نكات دقيق و شيرين آن شده بودم. ايشان با تبيين نگاه دين به روابط اجتماعي، ضرورت رعايت اخلاق اجتماعي را از موضوعات واجبي برشمردند كه در جامعه ما به آن توجه كمتري شده است ودر پايان بحث، براساس همين ضرورت و نياز، پيشنهاد تأليف جلد دوم كتاب شريف مفاتيحالجنان با موضوع آداب اجتماعي را مطرح كردند.بهنظرم خيلي جالب بود، جلد دوم مفاتيح!
معني صحبت ايشان اين است كه ما در حوزه آداب و حقوق اجتماعي آنقدر معارف ناشناخته داريم كه كم از ادعيه و آداب فردي نيست و البته كمبهاتر از آنها هم نخواهد بود. اين تيزهوشي و زمانهسنجي آقاي جوادي را تحسين كردم و دانستم مشكل امروز جامعه ما را بهدرستي دريافتهاند: ضعف اخلاق اجتماعي! امروزه در حوزه اخلاق و حقوق اجتماعي مطالب بسياري در رشتههاي گوناگون دانش بهويژه در حوزه روانشناسي و جامعهشناسي بيان شده و بهنظر ميرسد هنوز هم مطالب ناگفته بسيار است؛ اما اينكه در اين عرصه به معارف ديني نزديك شويم و از اين ذخيره غني و مهم براي اصلاح وضع فرهنگي و اجتماعي بهره گيريم، موضوعي مهمتر و البته اقدامي بنيادين و اساسيتر است.
با مرور روند چند ساله تحول جامعه ايراني و بهويژه حوادث اخير، تصور من بر اين است كه نياز فوري و اصلي جامعه ما بهويژه در مقطع كنوني گسترش روابط اجتماعي متقارن و اخلاقي است؛ چنانكه در اين زمينه براي كشف حقيقت حتي نيازمند پژوهشهاي ميداني هم نيستيم؛ چراكه با همه وجود از سست شدن ريشههاي اخلاقي جامعه نگرانيم و آن را در تعامل با مردم احساس ميكنيم.
كيست كه امروز از غيبت، تهمت، شايعهسازي، آبروريزي، نفاق و ساير ضعفهاي اخلاق اجتماعي گلهمند نباشد و دستكم در جريان اتفاقات اخير، آثار مخرب آنها را با تمام وجود درك نكرده و متوجه خطر آن در جامعه نشده باشد؟ اگر روزي ما ميشنيديم كه گناه غيبت از زنا بزرگتر است و بدبيني نسبت به برادران ديني و تهمتزدن به آنها از كبائر است، امروزه با همه وجود آسيبهاي اين گناهان بزرگ در ايجاد بدبيني، بر هم زدن امنيت رواني جامعه و دور شدن انسانها از يكديگر را لمس ميكنيم.
راستي آيا بدبينيهاي اين روزگار و فضاي بياعتمادي موجود در جامعه، نتيجه سالها بيتوجهي به گناهاني چون غيبت و تهمت و سوءظن نيست؟ آيا بيتوجهي ما به سوره مباركه حجرات و مضامين عالي آن، نتيجهاي جز اين در پي دارد؟ آيا ما آيات متعدد قرآن در نكوهش نفاق را از ياد بردهايم؟
براي درمان اين درد كه جامعه ما را فراگرفته، اولين گام بازشناسي ارزش اخلاق اجتماعي البته در كنار اخلاق فردي است و درست به همين دليل آقاي جوادي ميفرمودند ارزش اين كتاب شريف كم از مفاتيح نيست و بايد در كنار قرآن در كتابخانههاي مساجد قرار گيرد تا مردم بدانند عمل به آن كم از نماز و روزه نيست! جلد دوم مفاتيح هرچه كه باشد، موضوعاتش كم از جلد اول نيست و هرچه كه باشد، اهميتش هم از مفاتيح شيخ عباس قمي كمتر نيست.
اين كتاب هرچه كه باشد، نياز ما هم به آن كمتر از جلد اول نيست، اما دشواري تأليف آن در اين است كه نميدانيم شيخ عباس قمي روزگار ما كيست و آن اخلاص و صفا چگونه در وجودش جمع خواهد شد؟
جامعه
